Allergie en voeding 2020-4

Voor een ‘vegan’ of ‘plant-based’ product worden geen dierlijke ingrediënten gebruikt. Dat lijkt aan- trekkelijk voor mensen met een allergie voor bij- voorbeeld melk, ei, vis of schaal- en weekdieren. Sommige allergische consumenten kopen bewust vegan of vegetarische producten in de veronder- stelling dat deze honderd procent uit plantaardi- ge ingrediënten bestaan en daarmee dus veilig zijn. Er is echter géén garantie dat het product compleet vrij is van dierlijke allergenen: door kruisbesmetting kunnen die plantaardige levens- middelen sporen van dierlijk eiwit bevatten. Ze vormen daarmee een risico voor mensen met voedselallergie. Een recente studie, uitgevoerd door de Duitse Allergie en Astma Vereniging (DAAB), laat zien dat 23 procent van de vegan- producten beduidende hoeveelheden melk bevat. Bij de meeste producten stond wel een waar- schuwing voor melk op het etiket, maar niet bij alle. Helaas bestaat er geen wettelijke definitie voor ‘vegan’ of ‘plant-based’ in Europa. Daarmee is ook niet geregeld of deze producten sporen van dierlijke allergenen mogen bevatten. Mogelijke aanwezigheid van sporen van deze ingrediënten is niet alleen een risico bij een aller- gie, maar kan ook stuiten op morele bezwaren. Logo’s Ondanks kritische kanttekeningen van allergische consumentengroeperingen en sommige vegans is kruisbesmetting met dierlijke allergenen geen belemmering bij het toekennen van logo’s op vegan en vegetarische producten. De Europese Vegetariërs Bond (EVU) heeft als uitgangspunt dat kruisbesmetting met dierlijke allergenen wordt voorkomen, zo staat in een zogeheten Position Paper (2019). Maar kruisbesmetting draagt niet bij aan toenemend gebruik van dieren en vormt daarom geen ethisch bezwaar, volgens de EVU. De bond stelt dat mensen met een aller- gie momenteel goed geïnformeerd worden over kruisbesmetting bij vegan-producten. Men meldt Het aanbod van ‘vegan’ en volledig plantaardige producten groeit. Dit zijn producten zonder vlees, maar ook zonder dierlijke allergenen zoals vis, schaal- en weekdieren en eventueel melk en ei. Hierin schuilen nieuwe gevaren voor de allergische consument, want die verwacht dat deze allergenen afwezig zijn. Terwijl dat niet het geval hoeft te zijn. Wat daarnaast speelt: de plantaardige ingrediënten van de vegan-producten kunnen voor allergische reacties zorgen. zelfs dat de huidige allergenenwetgeving rondom etikettering van kruisbesmetting ‘afdoende’ is. Dit is een opmerkelijke uitspraak, omdat dit juist niet wettelijk geregeld is. Oppassen geblazen dus voor de allergische consu- ment met levensmiddelen waarop dat bekende V-logo van de EVU staat: kruisbesmetting met dierlijke allergenen is toegestaan! Wel wordt een maximale grens gehanteerd voor alle dierlijke stoffen tezamen van 0,1 procent. Ook volgens de criteria van het Vegan Keurmerk van de Vegan Society is kruisbesmetting met allergenen toege- staan bij producten met hun logo. Certificering Vanwege de groeiende populariteit van vegan- producten heeft de internationale organisatie BRCGS een nieuwe certificatie-standaard ontwik- keld: Plant-Based Global standard issue 1. Bedrijven kunnen zich laten certificeren tegen deze standaard. Hiervoor wordt een inspectie uit- gevoerd bij het bedrijf. Op de producten mag ver- volgens het Plant-Based Global Standard Trademark worden geplaatst. Bij het beoordelen van het proces wordt ook aandacht besteed aan de manier waarop kruisbesmetting met dierlijke ingrediënten – en dus allergenen – wordt voorko- men. Hierin wijkt deze Standard af van de andere vegan-logo’s waarbij het productieproces niet wordt beoordeeld. Maar ook bij producten met het Plant-Based Global Standard Trademark blijft het van belang om het hele etiket (inclusief de waarschuwing) te lezen als je allergisch bent voor een dierlijk allergeen. Plantaardige eiwitbronnen Een ander thema bij plantaardige producten is de eiwitbron. Vaak worden eiwitbronnen uit de peulvruchtenfamilie gebruikt, zoals (kikker)erw- ten, linzen of tuinbonen. Ernstige reacties op tuin- bonen zijn al langer bekend. Dit ziektebeeld – favisme – is geen allergie, maar een stofwisse- > 14 Allergie & voeding december 2020 Risico op allergenen bij vegan en ‘plant-based’ producten… … en voor plantaardige eiwitbronnen lingsstoornis met levensbedreigende complica- ties; ook worden steeds vaker allergische reacties op andere peulvruchten gemeld. De Franse over- heid heeft in 2015 erwt en linzen op de lijst van opkomende allergenen geplaatst. Recent hebben ook patiëntenorganisaties in het Verenigd Koninkrijk gewaarschuwd voor de risico’s voor erwt als nieuw belangrijk allergeen. Duidelijkheid op het etiket is dus gewenst. Verschillende leve- ranciers van erwt-ingrediënten geven het advies aan verwerkers van hun producten om altijd dui- delijk de botanische herkomst van het eiwit of zetmeel te vermelden in de lijst met ingrediënten. Dus ‘erwteiwit’ in plaats van de algemene bena- ming ‘plantaardig eiwit’. Zo kan de allergische consument zelf een afgewogen besluit nemen om een product wel of niet te eten. Daarnaast raden sommige leveranciers aan om een aanvullende allergiewaarschuwing te hante- ren met betrekking tot erwt of zelfs pinda. Erwten kunnen namelijk een kruisreactie geven met andere peulvruchten, waar ook pinda’s onder vallen. Voor consumenten met een pinda-allergie kan consumptie van erwt daarom een risico vor- men. Bregje Kroeze-Krebbers // www.allergenenconsultancy.nl

RkJQdWJsaXNoZXIy NzkyMjk=